Dokument pruža detaljan pregled stepena ispunjenosti obaveza propisanih zakonima značajnim za borbu protiv korupcije, analizira nepravilnosti prijavljene organima vlasti, utvrđuje postojanje relevantnih procedura i obuka iz oblasti etike i integriteta, te mjeri stepen transparentnosti rada i kvalitet planova integriteta.

Četvrti ciklus planova integriteta obuhvata period 2022–2023. godine, dok se procjena njihove efikasnosti i efektivnosti pretežno zasniva na upitnicima koje su organi vlasti popunili tokom 2024. godine, kao i na analizi važećih planova integriteta, izvještaja o njihovom sprovođenju i druge relevantne dokumentacije.

Upitnike priprema Agencija, sa fokusom na najznačajnije radne procese koji bi trebalo da budu obuhvaćeni opštim i posebnim oblastima rizika u planovima integriteta.

Organi vlasti obuhvaćeni procjenom razvrstani su u deset sistema: državna uprava i drugi državni organi, jedinice lokalne samouprave, pravosuđe, zdravstvo, socijalna i dječja zaštita, kultura, prosvjeta, nezavisni i regulatorni organi, preduzeća čiji je osnivač država i preduzeća čiji je osnivač opština.

Analiza pokazuje kontinuirano smanjenje intenziteta rizika tokom sprovođenja četvrte generacije planova integriteta, kako na ukupnom nivou, tako i u gotovo svim pojedinačnim sistemima. Rezultati ukazuju da je četvrta generacija planova integriteta imala značajan doprinos u prevazilaženju identifikovanih rizika od korupcije.

Od svih sistema, najizraženiji pozitivni efekti zabilježeni su u pravosuđu. Tome je, između ostalog, doprinijela primjena Metodologije za procjenu primjene antikorupcijskih mjera, koja je u saradnji sa UNDP-om sprovedena u pravosudnim organima na početku četvrtog ciklusa planova integriteta.

Najmanji efekti zabilježeni su u jedinicama lokalne samouprave i zdravstvenim ustanovama, što je bio slučaj i prilikom procjene treće generacije planova integriteta. Ipak, jedinice lokalne samouprave bilježe značajan napredak u odnosu na prethodnu generaciju, kao i pravosuđe. U oba sistema tokom četvrtog ciklusa sprovedena je Metodologija za procjenu primjene antikorupcijskih mjera, što dodatno potvrđuje pozitivne efekte ovog mehanizma.

Napredak je ostvaren i u nezavisnim i regulatornim organima, kao i u privrednim društvima i drugim pravnim licima u državnom i opštinskom vlasništvu.

U preostalih pet sistema zabilježeno je smanjenje efikasnosti i efektivnosti planova integriteta, pri čemu je ono najizraženije u državnoj upravi i prosvjeti.

Imajući u vidu da je u državnoj upravi 2021. godine sprovedena Metodologija za procjenu primjene antikorupcijskih mjera, a da je već 2022. konstatovan porast efekata planova integriteta u tom sistemu, pad zabilježen 2024. godine ukazuje na značaj obezbjeđivanja kontinuiteta i održivosti benefita koje je ovaj mehanizam donio organima. Agencija je tokom 2025. i 2026. godine izvršila procjenu stepena realizacije preporuka datih organima državne uprave, čime ih je dodatno podstakla na nastavak uvođenja i sprovođenja relevantnih antikorupcijskih mjera. Efekti ovih aktivnosti mogli bi biti vidljivi u narednoj procjeni efikasnosti i efektivnosti planova integriteta.

Zdravstvo je sistem u kojem se tokom više uzastopnih generacija planova integriteta bilježi kontinuirani pad njihove efikasnosti i efektivnosti. Upravo zbog toga, zdravstvo je 2025. godine odabrano kao peti sektor u kojem je Agencija primijenila Metodologiju za procjenu primjene antikorupcijskih mjera. Tokom ovog procesa zdravstvene ustanove unaprijedile su svoju antikorupcijsku praksu, zbog čega se u narednom ciklusu očekuju bolji rezultati.

U predstojećem periodu posebnu pažnju potrebno je posvetiti pružanju podrške privrednim društvima i drugim pravnim licima čiji je osnivač i većinski vlasnik država, odnosno opština, u unapređenju planova integriteta, kao i uspostavljanju i primjeni antikorupcijskih mjera, budući da i ove sisteme karakteriše nizak nivo efikasnosti i efektivnosti četvrte generacije planova integriteta.

Procjena efikasnosti i efektivnosti planova integriteta do sada je sprovedena tri puta, za prethodne tri generacije planova integriteta.

Uvidi do kojih Agencija dolazi kroz ovaj proces predstavljaju važan osnov za dalje unapređenje rada javnog sektora, jer omogućavaju identifikovanje oblasti u kojima je potrebno dodatno unaprijediti primjenu antikorupcijskih alata i usmjeriti odgovarajuću stručnu podršku.