Agencija za sprječavanje korupcije

Q/A

Često postavljana pitanja i njihovi odgovori
1. Da li se u periodu od dana raspisivanja do dana održavanja izbora može pokrenuti postupak zapošljavanja na određeno vrijeme odnosno na neodređeno putem javnog oglasa, internog oglasa unutar državnog organa i internog oglasa između državnog organa, odnosno da li se postupak zapošljavanja, koji je pokrenut prije raspisivanja izbora, može nastaviti nakon raspisivanja a prije održavanja izbora?

Član 44 Zakona ne propisuje zabrane i ograničenja pokretanja postupka za popunu radnih mjesta, odnosno oglašavanja radnih mjesta i zapošljavanje kako na neodređeno, tako i na određeno vrijeme, a na osnovu akta o sistematizaciji subjekta u kojem se ukazala potreba za zapošljavanjem radi neometanog obavljanja radnog procesa.

2. Da li se u periodu od dana raspisivanja do dana održavanja izbora mogu donositi odluke o izboru kandidata, kao i rešenja o zasnivanju radnog odnosa, odnosno rešenja o raspoređivanju?

Zakonom su propisane zabrane i ograničenja, kao i obaveze izvještavanja organa vlasti u toku trajanja izborne kampanje, u cilju transparentnosti upotrebe javnih resursa u izbornoj kampanji. Članom 44 Zakona je propisanoograničenjezapošljavanja lica na određeno vrijeme odnosno zaključivanje ugovora za obavljanje privremenih i povremenih poslova u državnim organima, organima državne uprave, organima lokalne samouprave, organima lokalne uprave, javnim ustanovama i državnim fondovima, u periodu od dana raspisivanja do dana održavanja izbora, sa izuzetkom da je to izuzetno moguće isključivo ako su ispunjena tri kumulativna uslova i to: 1. radi obezbjeđivanja neometanog i redovnog odvijanja i funkcionisanja procesa rada tih organa vlasti,2. na osnovu odluke nadležnog organa ovih subjekata, i 3. samo ako je to predviđeno aktom o sistematizaciji radnih mjesta.

3. Koliki je ukupan iznos koji fizičko, odnosno pravno lice može da uplati političkom subjektu u toku kalendarske godine?

Zakon propisuje da, za finansiranje političkog subjekta, fizičko lice može da uplati najviše 5.000 eura, a pravno lice najviše 20.000 eura na godišnjem nivou, što samim tim predstavlja maksimalnu vrijednost davanja koja je Zakonom dozvoljena u toku jedne kalendarske godine. Imajući prethodno rečeno u vidu, bez obzira na broj raspisanih izbora, odnosno broj sprovedenih kampanja u toku kalendarske godine fizičko, odnosno pravno lice ne smije preći propisani limit davanja u toj godini, uključujući finansiranje redovnog rada, kao i finansiranje izborne kampanje.

4. Šta sadrži prateća dokumentacija koju su politički subjekti, koji su učestvovali u izbornoj kampanji, dužni da dostave Agenciji uz Izvještaj o prikupljenim i utrošenim sredstvima iz javnih i privatnih izvora za izbornu kampanju u roku od 30 dana od dana održavanja izbora?

Prateća dokumentacija između ostalog sadrži i:

  • Izvode iz banke za račun otvoren u svrhe plaćanja za izbornu kampanju - iz kojih se može vidjeti priliv novca iz javnih i privatnih izvora, kao i plaćanja prema dobavljačima sa tog računa;
  • Ugovori sa dobavljačima i emiterima za sve pružene usluge ili proizvode (Ugovori sa dobavljačima, emiterima, Ugovori za zakupljene prostore za održavanje predizbornih skupova; Ugovori za reklamne spotove i reklamni material, Ugovori za medijsko predstavljanje; Ugovori za oglase i publikacije; Ugovori za istraživanje javnog mnjenja; Ugovori za angažovanje opunomoćenih predstavnika političkog subjekta u prošireni sastav organa za sprovođenje izbora; Ugovori za angažovanje prevoznika tokom izborne kampanje);
  • Fakture dobavljača sa iskazanom pruženom uslugom ili isporučenim proizvodima (fakture dobavljača za predizborne skupove; reklamne spotove i reklamni material; medijsko predstavljanje; oglase i publikacije; istraživanja javnog mnjenja; režijski troškovi i opštu administraciju i troškove prevoza u period izborne kampanje);
  • Kod obavljenih nabavki u maloprodaji dostaviti fiskalni račun;
  • Odluka o prilogu koju je donio organ upravljanja dobavljača – ako ima popusta prilikom medijskog oglašavanja, odnosno datih priloga od strane pravnih lica;
  • Spisak volontera – ukoliko ih ima;
  • Ugovori o zajmu ili kreditu – ukoliko se politički subjekat zadužio.

5. Koje podatke treba da sadrži analitička kartica koju objavljuju organi vlasti, u cilju transparentnosti upotrebe javnih resursa u toku izborne kampanje, u skladu sa čl. 38, 40 i 41 Zakona?

Zakonom o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja propisana je obaveza za organe vlasti, objavljivanja analitičkih karticana sedmodnevnom nivou, koji sadrže podatke o:

  • potrošnjisa svih računa koje imaju u svom posjedu u toku izborne kampanje, kao i mjesec dana nakon održavanja izbora,
  • socijalnim pomoćima u toku izborne kampanje i
  • potrošnji sredstava iz budžetske rezerve u toku izborne kampanje.

U članu 46 stav 4 Zakona definisan je najmanji obim podataka koji analitička kartica treba da sadrži i to:

  • budžetsku liniju,
  • transakcioni broj,
  • primalac,
  • platilac,
  • registracioni broj kad je u pitanju pravni subjekat (PIB),
  • znos i
  • datum.
6. Koji je rok propisan za otvaranje računa za finansiranje troškova izborne kampanje i ko je dužan da otvori račun u slučaju koalicija i grupa birača?

U svrhu prikupljanja sredstava za finansiranje troškova izborne kampanje politički subjekat otvara poseban žiro račun.Sva sredstva namijenjena za finansiranje izborne kampanje uplaćuju se na poseban račun i sva plaćanja troškova izborne kampanje politički subjekt vrši sa tog računa,do zatvaranja posebnog računa.Poseban račun politički subjekt otvara:

- narednog dana od dana potvrđivanja izborne liste o čemu, u roku odtridana od dana otvaranja, obavještava Agenciju.

- u slučaju da započne izbornu kampanju prije potvrđivanja izborne liste otvara računprije početka kampanje o čemu, u roku odtridana obavještava Agenciju.

Kada dva ili više političkih subjekata podnesu zajedničku listu (koalicija), sredstva namijenjena za finansiranje izborne kampanje tih političkih subjekata uplaćuju se na račun jednog od političkih subjekata, kojeg ti politički subjekti sporazumno odrede, o čemu obavještavaju ASK, u roku odtri dana od dana otvaranja.

Žiro račun političkog subjekta grupa birača za potrebe finansiranja izborne kampanje, otvara fizičko lice koga sporazumno odrede, na osnovu međusobnog ugovora koji su sklopili članovi grupe birača, a koji se dostavlja Agenciji u roku odtri dana od dana otvaranja.

7. Koji troškovi se odnose na troškove izborne kampanje?

Ukupno osam troškova je definisano Zakonom koji se odnose na izbornu kampanju, koji se odnose na:

  • predizborne skupove,
  • eklamne spotove i reklamni materijal,
  • medijsko predstavljanje,
  • oglase i publikacije,
  • istraživanja javnog mnjenja,
  • angažovanje opunomoćenih predstavnika u prošireni sastav organa za sprovođenje izbora,
  • režijske troškove i opštu administraciju, i
  • troškove prevoza u periodu izborne kampanje.

Za pomenute troškove je neophodno voditi finansijsku evidenciju i izvjestiti u roku od 30 dana od dana održavanja izbora kroz podnošenje Izvještaja.

Troškovi za izbornu kampanju definisani članom 16 Zakona, pa se sredstva političkih subjekata ne mogu koristiti u druge svrhe, kao što su humanitarni rad i stipendiranje zainteresovanih lica.

8. Koliko može maksimalno iznositi članarina za 2020. godinu?

Član 7, stav 2 Zakona propisuje da članarina na mjesečnom nivou ne smije preći iznos od 10% prosječne mjesečne zarade u Crnoj Gori za prethodnu godinu. Prema podacima Uprave za statistiku (MONSTAT) prosječna neto zarada za 2019. godinu iznosi 515 eura, što znači da članarina za 2020. godinu na mjesečnom nivou ne smije preći iznos od 51,50 eura, odnosno na godišnjem nivou iznos od 618 eura.

9. Pravilno sprovođenje člana 13 Zakona o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja, odnosno obračun visine budžetskih sredstava koja pripadaju političkim subjektima za finansiranje redovnog rada

Finansiranje redovnog rada

Tekući budžet ove opštine za 2020. godinu je 9.090.909,09€.

U skladu sa članom 13 Zakona, budžetska sredstva za finansiranje redovnog rada političkih subjekata u skupštini opštine iznose 1.1% do 3% tekućeg budžeta za godinu za koju se budžet donosi, odnosno u prikazanom primjeru opredjeljena sredstva iznose 100.000€.

U skladu sa Zakonom, budžetska sredstva se raspoređuju u visini 20% u jednakim iznosima političkim subjektima koji su osvojili mandate u skupštini opštine, dok se ostalih 80% raspoređuje srazmjerno ukupnom broju odborničkih mandata koji imaju u trenutku raspodjele.

Tako je 20% sredstava iznos od 20.000€ i isti se dijeli na 6 političkih subjekata koji su učestvovali na izborima tj. koji su predali izborne liste i osvojili mandate u Skupštini. Tako, svaki politički subjekat dobija iznos od 3.333,33€. Kako su, u ovoj opštini na izborima učestvovale 4 koalicije kao politički subjekti, to se iznos od 3.333,33€ u okviru koalicije političkim subjektima dijeli u skladu sa Koalicionim sporazumom. Tako dobijamo iznose u koloni „Fiksni dio po koalicionom sporazumu.“

80% sredstava, tj. u ovom primjeru 80.000€ dijeli se na 33 mandata koliko ova skupština opštine ima odbornika. Iznos po mandatu iznosi 2.424,24€. Iznose u koloni „ Varijabilni dio 80%“ dobijamo množenjem iznosa po mandatu tj. 2.424,24€ sa brojem mandata koji je svaki politički subjekat osvojio na izborima.

Na kraju sabiranjem iznosa iz ove dvije kolone dobijamo godišnje opredjeljena sredstva za svakog političkog subjekta.

10. Pravilno sprovođenje člana 14 Zakona o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja, odnosno obračun visine budžetskih sredstava za redovno finansiranje ženske organizacije u političkom subjektu

Redovno finansiranje ženskih organizacija

Tekući budžet ove opštine za 2020. godinu je 9.090.909,09€.

U skladu sa članom 14 Zakona, budžetska sredstva za redovno finansiranje ženske organizacije u političkom subjektu u skupštini opštine iznose 0,11% do 0,3% tekućeg budžeta za godinu za koju se budžet donosi, to u ovom primjeru opredjeljena sredstva iznose 10.000€.

Budžetska sredstva iz člana 14 raspoređuju se u jednakim iznosima političkim subjektima u skupštini opštine za rad ženskih organizacija, dok se političkim subjektima koji je na izborima nastupao kao koalicija, odnosno grupa birača, raspodjeljuju se u skladu sa sporazumom, odnosno aktom o obrazovanju tih političkih subjekata.

U ovom primjeru iznos od 10.000€ se dijeli na 6 političkih subjekata koji su učestvovali na izborima, tako da ženskoj organizaciji u političkom subjektu u ovoj opštini pripada iznos od 1.666,67€. Kako su, u ovoj opštini na izborima učestvovale 4 koalicije kao politički subjekti, to se iznos od 1.666,67€ u okviru koalicije političkim subjektima dijeli u skladu sa Koalicionim sporazumom.

Politički subjekti